Στις 12 Απριλίου οργανώνεται διαδήλωση στην οποία ένα από τα αιτήματα θα είναι η διακοπή των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ε.Ε. για τη Διατλαντική Συμφωνία, γνωστή ως ΤΤΙΡ. Χρησιμοποιώ τον όρο γνωστή, διότι έτσι θα έπρεπε να είναι. Στην πραγματικότητα όμως ο ελληνικός λαός δεν γνωρίζει τίποτα ή σχεδόν τίποτα.
Το γεγονός έχει μεγάλη σημασία καθώς η κυβέρνηση της χώρας ασκεί την προεδρία της Ε.Ε. Μήπως όμως ούτε η ελληνική κυβέρνηση ξέρει ή ξέρει ελάχιστα; Μήπως κάποιοι άλλοι κάνουν τις διαπραγματεύσεις και γράφουν την προεδρεύουσα ελληνική κυβέρνηση στα παλαιότερα των υποδημάτων τους;
Η υπό διαμόρφωση Συμφωνία προβάλλεται από τις σημερινές κυρίαρχες δυνάμεις της Ε.Ε. ως πρότυπο και δρόμος για την ανάπτυξη
και τη διέξοδο από την κρίση. Ωστόσο, η αδιαφάνεια που τηρείται σε κρίσιμα ζητήματα μας προϊδεάζει για το αντίθετο.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά και τα συνδικάτα δεν κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια. Ήδη ετοιμάζουν τις αντιδράσεις τους. Από τις πληροφορίες που μέχρι σήμερα είναι γνωστές υπάρχουν τέσσερις μελέτες που έχουν εκπονηθεί με εντολή της Ε.Ε. Οι μελετητές, από όσα γνωρίζουμε, συνομίλησαν μόνο με επιχειρήσεις και όχι με συνδικάτα.
Αλλά και οι διαπραγματεύσεις γίνονται με υποβολέα τα επιχειρηματικά λόμπι και τις πολυεθνικές. Από τα μοντέλα που εφαρμόστηκαν στις μελέτες και που εκφράζουν συντηρητική αντίληψη, αλλά και μη ρεαλιστικές παραδοχές, προκύπτει ότι τα μεν ωφελήματα είναι ελάχιστα, τα δε αρνητικά συνθέτουν μια συνολικότερη εικόνα απορρύθμισης.
Ως ωφέλεια, για παράδειγμα, θεωρείται η αύξηση του ΑΕΠ, η οποία υπολογίζεται από 0,03 έως 0,13% σε μια μεταβατική περίοδο 10-20 χρόνια. Επίσης η κατάργηση των δασμών δεν δείχνει να επηρεάζει το ΑΕΠ και τις εξαγωγές. Δεν περιέχεται σ” αυτές η παράμετρος της πλήρους απασχόλησης ούτε προσμετράται το κοινωνικό κόστος από την κατάργηση των κανονισμών που αποτελούν προστατευτικό φραγμό στα εργασιακά δικαιώματα, στα κοινωνικά δικαιώματα και στην προστασία του περιβάλλοντος. Δεν υπάρχει εκτίμηση ποιος χάνει και ποιος κερδίζει, όπως λογικά θα συνυπολόγιζε ως παράμετρο ένα προοδευτικό μοντέλο.
Από την άλλη μεριά υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν φαινόμενα μακροχρόνιας ανεργίας, δεδομένου ότι θα υπάρξει φαινόμενο αναπροσαρμογής της εργασίας με κοινωνικό και οικονομικό κόστος για τα νοικοκυριά και τον προϋπολογισμό.
* Από την κατάργηση των δασμών θα υπάρξει μείωση του προϋπολογισμού κατά 2,6%.
* Από απώλειες δασμών στη δεκαετία 23-36 δισ.
* Από το κόστος ανεργίας 5-14 δισ.
* Από απώλειες φόρων και δασμών 4-10 δισ.
Μιλάμε δηλαδή για μια απώλεια εσόδων της Ε.Ε. 32-60 δισ. ανάλογα με το σενάριο που θα λειτουργήσει στην πράξη.
Είναι επίσης σαφές ότι θα υπάρξει μείωση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, αλλά και αρνητική επίδραση στις συναλλαγές με τρίτες χώρες. Ειδικά η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή πολιτική για την περιφερειακή συνοχή.
Η Δημοκρατία θα είναι και εδώ ο μεγάλος χαμένος.
Ήδη έχουμε τονίσει ότι υπάρχει αδιαφάνεια σε ό,τι αφορά κυρίως τις θεσμικές μεταβολές και επιβεβαιώνεται η καταγγελία της Αριστεράς και των συνδικάτων για απορρυθμίσεις. Η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης καταργεί στην πράξη την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς στο σύνολο των χωρών της Ε.Ε. θα αναπτύσσονται επιχειρηματικές δράσεις με βάση τις προδιαγραφές των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ δεν υποχρεώνονται να επικυρώσουν τις διεθνείς συμβάσεις εργασίας και η δράση των αμερικανικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη θα υπονομεύσει τα εργασιακά δικαιώματα. Αυτό προκύπτει με δεδομένο ότι η συμφωνία ΤΤΙΡ αποτελεί μια σταθερή στρατηγική επιλογή των πολυεθνικών σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Ο θεσμός του ISDS (διαιτητές για την επίλυση διαφορών ανάμεσα σε επενδυτές και κράτη) αποτελεί όργανο ελεγχόμενο από τα επιχειρηματικά λόμπι και επιπλέον, καθώς δεν καταργείται το επιχειρηματικό απόρρητο, δεν μπορούν να ελεγχθούν οι εφαρμοζόμενες τεχνικές, π.χ. πρόληψη για μεταλλαγμένα, καύσιμα από τις ΗΠΑ χωρίς προδιαγραφές, εξόρυξη ενέργειας από σχιστόλιθο, εξόρυξη χρυσού όπως στις Σκουριές κ.λπ. Ο περιορισμός αυτός καθιστά αδύναμη τη δυνατότητα προσφυγών για περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Τέλος, εκτός από τις μακροχρόνιες επενδύσεις, προβλέπονται και βραχυχρόνιες, δηλαδή κερδοσκοπικές κινήσεις κεφαλαίων στο πλαίσιο του αποκαλούμενου καζινοκαπιταλισμού.
Με όσα γράφονται παραπάνω ασφαλώς δεν μπορεί να καλυφθεί η κριτική εκτίμηση των εξελίξεων γύρω από την ΤΤΙΡ. Μας προϊδεάζουν όμως για να αντιληφθούμε πού πάει το πράγμα, αλλά και γιατί η Αριστερά επιμένει να διακοπούν τώρα αυτές οι διαπραγματεύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά επιδιώκει σχέσεις ισότιμης συνεργασίας με όλους τους λαούς και με κάθε χώρα σε μια προοπτική που θα αναβαθμίζει την ποιότητα της ζωής και τα κοινωνικά και δημοκρατικά δικαιώματα. Συνεργασία που δεν θα κυριαρχείται από τον ανταγωνισμό των πολυεθνικών, αλλά από τη σχέση αλληλεγγύης και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Συνεργασίες που ανοίγουν τον δρόμο για ψυχροπολεμικούς ανταγωνισμούς δεν αποτελούν το μέλλον μας. Οι λαοί της Ευρώπης θα βρουν τον τρόπο να πληροφορηθούν και να αντισταθούν στον νέο ευρωατλαντισμό.
* Ο Στέλιος Παππάς είναι συντονιστής του Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ
