Η εμβληματική φυσιογνωμία της ιταλικής Αριστεράς Λουτσιάνα Καστελίνα, την Πέμπτη 11 Ιουνίου, θα μιλήσει για “Ένα αριστερό πολιτικό σχέδιο στην Ευρώπη” στην αίθουσα τελετών του κτηρίου «Αβέρωφ» (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - 28ης Οκτωβρίου) στις 7 το απόγευμα στο πλαίσιο της σειράς εκδηλώσεων του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς “Από το χρέος και τη λιτότητα στη διεκδίκηση της δημοκρατίας: τέσσερις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή συγκυρία”. Μαζί της και ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Τάσος Κορωνάκης. Λίγες μέρες πριν από την επίσκεψή της στην Ελλάδα μίλησε στην “Αυγή” για τον ΣΥΡΙΖΑ και την Ευρώπη και βέβαια για την Αριστερά στην Ιταλία.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Αξίζει να παραμείνεις στην εξουσία και να χάσεις μέρος της αριστερής σου ταυτότητας μέσω υποχωρήσεων που κρίνονται αναγκαίες;
Είμαι παλιά κομμουνίστρια, που έχει διαμορφωθεί από παλαιούς ιστορικούς ηγέτες σαν τον Τολιάτι, αλλά και από τα γραπτά αυτών που δεν συνάντησα ποτέ: του Λένιν και ειδικότερα του Γκράμσι. Όλοι με δίδαξαν, παρόλες τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ τους, ότι ένας συμβιβασμός δεν είναι από μόνος του κακός. Το ζήτημα είναι να διαχωρίσεις εάν πρόκειται για έναν καλό ή έναν κακό συμβιβασμό. Μόνο οι ηλίθιοι παραμένουν αμετακίνητοι στην άποψή τους χωρίς να αξιολογούν σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να εξετάσουν: Να διαπιστωθεί εάν ο συμβιβασμός που κάνεις αλλάζει προς το καλύτερο τον συσχετισμό δυνάμεων ή προς το χειρότερο. Αυτό είναι πάντα δύσκολο να αποφασιστεί. Για την Ελλάδα: Δεν είναι σε θέση να κρίνω, αλλά έχω φυσικά μια γνώμη: πιστεύω ότι ο Τσίπρας και οι υπόλοιποι σύντροφοι που μοιράζονται τις προσπάθειές του έχουν δίκιο να κάνουν όσα κάνουν, για τον πολύ απλό λόγο ότι η εναλλακτική θα έχει πολύ βαρύτερες συνέπειες για την Ελλάδα. Θα ήθελα οι νεότερες γενιές, οι οποίες σε όλο τον κόσμο τείνουν να ταυτίζουν τη λέξη “συμβιβασμός” με τη λέξη “προδοσία”, να διαβάσουν λίγο παραπάνω και να μάθουν από την Ιστορία. (Με συγχωρείτε που συμπεριφέρομαι σαν γιαγιά).
* Η Ιταλία ήταν το εργαστήριο της ευρωπαϊκής Αριστεράς. Για χρόνια όμως δεν έχει ένα συνεπή κομματικό σχηματισμό. Για ποιο λόγο;
Η διάλυση του PCI το 1991 (και οι λόγοι που προκάλεσαν το να το κάνουμε), δεδομένου του ρόλου που είχε παίξει το κόμμα στην Ιταλία (ακόμα και στο τέλος του ενός εκατομμύριου και 600 χιλιάδων μελών, σχεδόν το 30% του εκλογικού σώματος), άφησε ένα μεγάλο κενό και μια μεγάλη απογοήτευση. Οι οπαδοί του κόμματος αυτού -ΡDS, μετά Αριστεροί Δημοκράτες και τώρα μετά τη συγχώνευση με το παλιό Χριστιανοδημοκρατικό Δημοκρατικό Κόμμα, PD - Δημοκρατικό Κόμμα- μετατοπίστηκε όλο και πιο πολύ προς τα δεξιά. Γιατί τότε δενέχει φτιαχτεί καμία πραγματική εναλλακτική; Μετά από μία ήττα είναι πάντα δύσκολο να αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα κανένας από τους οργανισμούς που προσπάθησαν να φτιάξουν μια νέα κομμουνιστική πολιτική οντότητα δεν πέτυχε σε επαρκή βαθμό. H Koμμουνιστική Επανίδρυση κατάφερε να αποκτήσει κάποια δύναμη τη δεκαετία του ’90, αλλά την έχασε εξαιτίας πολλών λαθών. Η SEL (Αριστερή Οικολογική Ελευθερία), μια πολύ συγκροτημένη διάσπαση από την Επανίδρυση, τα κατάφερε καλύτερα και τώρα έχει 34 μέλη στην Ιταλική Βουλή, αλλά είναι μακριά από το να πετύχουν να ενώσουν όλες τις εναλλακτικές δυνάμεις που υπάρχουν.
Αυτό που είναι θετικό τον τελευταίο χρόνο -και αυτό οφείλεται επίσης στην εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ- είναι ότι σχεδόν όλοι οι υπάρχοντες οργανισμοί, ξεκινώντας από τη SEL, που ήταν αυτή που έχει να χάσει περισσότερα σε αυτό το πείραμα, έχουν συμφωνήσει να αυτοδιαλυθούν ώστε να χτίσουν μια ενωμένη οντότητα. Από τις ευρωεκλογές -κατά τις οποίες όλη η Αριστερά ενώθηκε στη λίστα L’ Altra Europa con Tsipras- κοινές επιτροπές, όπου αντιπροσωπεύονται τόσο πολιτικά κόμματα όσο και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών- δουλεύουν μαζί για τον κοινό στόχο. Και τώρα μια πτέρυγα του PD, στην αντιπολίτευση του Ρέντσι, φεύγει από το κόμμα της και ενώνεται με τον συνασπισμό.
Στις πολύ πρόσφατες περιφερειακές εκλογές ο συνασπισμός ήταν παρών σε πολλές εκλογικές περιφέρειες και τα αποτελεσματα δεν ήταν κακά: στη Λιγουρία γύρω στο 10%, στην Τοσκάνη 7%, στη Μάρκε 5%…). Είναι μια διαδικασία, δεν είναι μια απόφαση που μπορεί να παρθεί μέσα σε μια μέρα από την ηγεσία. Είμαι αισιόδοξη γιατί, αν και η ιταλική Αριστερά σε επίπεδο κόμματος είναι αδύναμη και διασπασμένη, η ιταλική κοινωνία είναι ακόμα δυναμική, τεράστιες απεργίες και διαδηλώσεις έχουν πραγματοποιηθεί τους τελευταίους μήνες.
* Ας υποθέσουμε πως μέχρι το τέλος του χρόνου τα αριστερά κόμματα στην Ιρλανδία και την Ισπανία θα έχουν κερδίσει στις εκλογές. Μια τέτοια επιτυχία θα είναι καταλυτική για την αλλαγή στην Ευρώπη;
Bέβαια μια νίκη της Αριστεράς σε άλλες χώρες θα ήταν σημαντική για την αλλαγή της ισορροπίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Αλλά είμαι πεπεισμένη ότι εκείνο που μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά θα ήταν ένας πραγματικά κοινός πολιτικός χώρος σε επίπεδο της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών. Ένας από τους λόγους που η Ε.Ε. δεν είναι δημοκρατική είναι γιατί η εκτελεστική εξουσία δεν αμφισβητείται από την κοινή γνώμη, η οποία είναι κατακερματισμένη και πολύ λίγο ενημερωμένη για το τι συμβαίνει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Με τον κάθε επίτροπο και τον κάθε υπουργό της κάθε εθνικής κυβέρνησης να απαντά και να απευθύνεται μόνο στους συμπατριώτες του, στην πραγματικότητα δηλαδή de facto σε κανέναν.
Οι ενώσεις της Ε.Ε. ή τα κόμματα είναι μόνο στα χαρτιά ευρωπαϊκά, ενώ στην πραγματικότητα έχουν ζωή μόνο σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, δεν υπάρχει κοινό ευρωπαϊκό ΜΜΕ, ακόμη και οι ταινίες που βλέπουμε είναι κυρίως εθνικές (ή αμερικάνικες, το μόνο που έχουμε κοινό!). Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό που τον χρόνο που πέρασε, ανά την Ευρώπη, υπήρχε μεγάλη κινητοποίηση υπέρ των ελληνικών αιτημάτων: ήταν ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
* Πολλοί λένε πως το επόμενο μεγάλο ευρωπαϊκό θέμα θα είναι το μεταναστευτικό. Είναι εφικτό να έχουμε μια αριστερή ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική;
Πάλι θα έδινα την έμφαση στις κοινωνίες πριν μιλήσω για τα κόμματα. Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι ένα από τα λογικά για την κοινή γνώμη και εκείνοι που τάσσονται κατά των μεταναστών προέρχονται κυρίως από τις φτωχότερες τάξεις της κοινωνίας μας, διότι είναι αυτοί που πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα: οι μετανάστες συνήθως βρίσκουν κατάλυμα στις περιοχές όπου ζουν κι όχι εκεί όπου διαμένει η μεσαία τάξη, τα παιδιά των μεταναστών γεμίζουν τα σχολεία όπου φοιτούν τα πιο φτωχά παιδιά. Εννοώ πως αυτοί υφίστανται τις συνέπειες πολύ περισσότερο από τους πιο προνομιούχους.
Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο ανά την Ευρώπη με τον στόχο να αναπτύσσει τις ανοχές, την αλληλοκατανόηση, τις νέες πρωτοβουλίες υπό τις οποίες το βάρος θα μοιράζεται πιο δίκαια. Δεν νομίζω ότι είναι μεγάλες οι διαφορές στη μεταναστευτική πολιτική στα αριστερά κόμματα, υπάρχει μία γενική αδυναμία να εξηγήσουν στους ανθρώπους πως έχουμε μπει σε μία περίοδο όπου η μετακίνηση πληθυσμών ανά τον κόσμο θα αυξηθεί και πως τα αστυνομικά ή στρατιωτικά μέτρα δεν είναι μόνο απάνθρωπα, αλλά και άχρηστα. Θα πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε περισσότερο να εξηγήσουμε στους ανθρώπους πως, αν αυτοί οι μετανάστες αφήνουν τα σπίτια τους, είναι γιατί εμείς οι Ευρωπαίοι ευθυνόμαστε: με την αποικιοκρατική πολιτική του παρελθόντος και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του παρόντος, που, αντί να εκδημοκρατίζουν, αποσταθεροποιούν ήδη ευάλωτα κράτη.
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Αυγή
